HUKUKİ EL ATMA DAVALARINDA MAKTU HARCA HÜKMEDİLİR

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Ek 1. maddesinde hukuki el atma nedeniyle taşınmaz malikinin uğradığı zararın tazmini düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un Ek 4. maddesinin üçüncü fıkrasında ise açıkça, "Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla somut uyuşmazlığın hukuki el atma niteliğinde olması karşısında, 2942 sayılı Kanun'un Ek 4/3. maddesi uyarınca maktu harca hükmedilmesi gerekmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında da hukuki el atma davalarında anılan hüküm uygulanmakta; dava değeri üzerinden nispi harç yerine maktu harç alınması gerektiği kabul edilmektedir. Yargıtay kararlarında, taşınmaza fiilen el atılmadığının ve uyuşmazlığın hukuki el atma niteliğinde olduğunun tespiti halinde, el atmanın tarihine bakılmaksızın 2942 sayılı Kanun'un Ek 4. maddesinin uygulanması ve maktu harca hükmedilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2023/131 E. 2023/6985 K. 11-09-2023 Tarihli kararı: "26.11.2022 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürülüğe giren 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi ile 2942 sayılı Ek 1 inci maddesine eklenen cümle ile uygulama imar planlarında kamuya özgüleme suretiyle hukuken kısıtlanan taşınmazlara ilişkin taşınmazların malikleri tarafından  mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği belirtildiğinden ve bu davalar yönünden 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile eklenen Ek 4 üncü madde uyarınca bu davalar yönünden maktu harç hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmektedir"

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/9597 E. 2026/4640 K. 12-03-2026 Tarihli kararı: "Hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda dava konusu ... Mahallesi 84 41... parsel sayılı taşınmazda fiili el atma olmadığı tespit edilmiş olmakla imar planında Açık Spor Tesis Alanı olarak planlanmak suretiyle hukuken el atıldığı gözetilerek 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek 4 üncü maddenin üçüncü fıkrası uyarınca maktu harca hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmektedir."