KAMULAŞTIRMASIZ EL ATMA DAVALARINDA YAZILI YARGILAMA USULÜ - BASİT YARGILAMA USULÜ

"Kamulaştırma Kamulaştırmasız El Atma ve İmar Mevzuatından Kaynaklanan Davalar" adlı kitaptan aynen alıntı yapmaktayız: Kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan davalarda basit yargılama usulü değil, genel hükümler çerçevesinde yazılı yargılama usulünün uygulanması gerekmektedir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Hak düşürücü süre" kenar başlığını taşıyan 38. Maddesi Anayasa Mahkemesinin 11/04/2003 gün 2002/112 Esas, 2003/33 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu iptal kararından sonra Kamulaştırma Kanununun, tasfiye hükmü niteliğindeki Geçici 6. Maddesi ile, 09/10/1956 tarihi ile 04/11/1983 tarihi arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazların hukuki durumu düzenlenmiştir. O halde 09/10/1956 tarihi ile 04/11/1983 tarihi arasında fiilen el konulan taşınmazlara ilişkin düzenlemeler de Kamulaştırma Kanununundan kaynaklanan uyuşmazlıklar olarak, basit yargılama usulüne tabidir. Burada hemen belirtmek gerekir ki; bir taşınmaza hangi tarihte el atıldığı, çoğu zaman yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olduğundan, dava dilekçesinde açıkça taşınmaza fiilen 04/11/1983 tarihinden önce el atıldığı iddia edilmiyor ise, savunma hakkının kısıtlanmaması için yazılı yargılama usulünün uygulanması, dava dilekçesinde açık bir şekilde taşınmaza 04/11/1983 tarihinden önce fiilen el konulduğunun iddia edilmesi halinde ise basit yargılama usulü çerçevesinde yargılama yapılması gerekir." (Erdoğan BUYURGAN / Emel KARABAĞ, Kamulaştırma Kamulaştırmasız El Atma ve İmar Mevzuatından Kaynaklanan Davalar, 2. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2021, s. 1154-1155.)

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2017/31520 E. 2018/25263 K. 18.12.2018 Tarihli kararında: "taşınmaza hangi tarihte el atıldığı tespit edilerek, 09/10/1956- 04/11/1983 tarihleri arasında el atıldığının belirlenmesi halinde basit yargılama usulüne göre HMK' nin, 320/son. maddesi, 04/11/1983 tarihinden sonra el atıldığının tespit edilmesi halinde ise yazılı yargılama usulüne göre HMK'nin 150. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği gözetilmeden, bu yönde bir araştırma yapılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması, Doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA" ŞEKLİNDE KARAR VERİLEREK DAVA KONUSU TAŞINMAZA 1983 ÖNCESİ EL ATILMASI HALİNDE BASİT YARGILAMA USULÜNÜN, 1983 SONRASINDA EL ATILMASI HALİNDE İSE YAZILI YARGILAMA USULÜNÜN UYGULANMASI GEREKTİĞİNE HÜKMEDİLMİŞTİR.